ngáo ộp

Mẹ dọa sẽ gọi ngáo ộp đến nếu tôi không ngủ.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Nhân vật tưởng tượng, thường dùng để doạ trẻ con: "ngáo ộp" chỉ một con vật hoặc quái vật hư cấu, có hình dạng đáng sợ, được người lớn nhắc đến để làm trẻ em sợ và vâng lời.
   • Hình bóng đe doạ, ám ảnh: "ngáo ộp" cũng được dùng theo nghĩa bóng để chỉ một mối nguy hiểm, nỗi sợ hãi hoặc điều gì đó gây lo lắng trong xã hội (ví dụ: chiến tranh, nghèo đói).

2. Tính từ (không chính thức, thông tục):

   • Ngơ ngác, lạc lõng, không tỉnh táo: Trong tiếng lóng hiện đại, "ngáo ộp" đôi khi được dùng để mô tả trạng thái tinh thần bất thường, như say thuốc hoặc mất phương hướng. Lưu ý: nghĩa này không phổ biến và có thể gây hiểu nhầm.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Nếu không ngủ, con ngáo ộp sẽ đến bắt con đấy! (Người lớn dùng hình ảnh ngáo ộp để dọa trẻ em.)
  • Con ngáo ộp chiến tranh luôn ám ảnh nhân loại. (Hình bóng chiến tranh là mối đe dọa thường trực.)

• Tính từ (thông tục):

  • Sau khi uống thuốc, anh ấy trông ngáo ộp lắm. (Anh ấy có biểu hiện lơ mơ, không tỉnh táo.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ngáo ộp" trong văn hoá dân gian: Là nhân vật thần thoại, thường xuất hiện trong truyện kể để giáo dục trẻ em.

  • Bà kể chuyện ngáo ộp cho cháu nghe để cháu ngoan. (Truyện ngáo ộp có tác dụng răn đe.)

• "ngáo ộp" như ẩn dụ: Dùng để chỉ những nỗi sợ vô hình như ma quỷ, tai ương.

  • Ngáo ộp của đói nghèo khiến họ luôn lo lắng. (Nỗi sợ đói nghèo ám ảnh họ.)

Biến thể và từ gần giống

• Ngoáo ộp (danh từ): biến thể âm thanh của "ngáo ộp", thường dùng trong một số vùng miền.

  • Con ngoáo ộp to lắm, nó ở trong bóng tối. (Cách gọi khác của ngáo ộp.)

• Ma (danh từ): linh hồn người chết, cũng dùng để doạ trẻ, nhưng khác với ngáo ộp ở tính siêu nhiên.

• Quái vật (danh từ): sinh vật kỳ dị, hung dữ, thường có thật trong thần thoại.

Từ đồng nghĩa

• Ma trơi: linh hồn lang thang, thường gây sợ hãi.
• Ông kẹ: nhân vật tưởng tượng dùng để dọa trẻ em, tương tự ngáo ộp.
• Bóng đen: hình ảnh mơ hồ, đe dọa trong tâm trí.

Thành ngữ liên quan

• Như ngáo ộp: hành xử kỳ quặc, mất kiểm soát.

  • Anh ta chạy như ngáo ộp, không biết đường nào. (Chạy hoảng loạn, mất phương hướng.)

• Ngáo ộp ngoài đường: chỉ người có biểu hiện bất thường nơi công cộng (lóng).

  • Coi chừng mấy thằng ngáo ộp ngoài đường tối. (Cảnh giác với người có hành vi lạ.)